Çekişmeli Boşanma Davaları
Eşlerin boşanma ya da sonuçları üzerinde uzlaşamadığı durumlarda dava dilekçesinin hazırlanması, delillerin toplanması ve duruşmaların takibi. Görüşmeler randevu ile yapılır.

İddia kadar ispatı da önemlidir
Çekişmeli boşanmada, dava açan eş Türk Medeni Kanunu’nda sayılan boşanma sebeplerinden birine dayanır ve bu sebebi ispatlamakla yükümlüdür. Dava dilekçesinde olayların, tarihlerin ve delillerin düzenli biçimde ortaya konması, yargılamanın seyrini doğrudan etkiler.
Boşanma kararıyla birlikte velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat gibi sonuçlar da karara bağlanır. Mal rejiminin tasfiyesi ise ayrı bir dava konusudur. Bu yüzden hangi taleplerin hangi davada ileri sürüleceği ve sürelerin kaçırılmaması dosyanın başında planlanmalıdır.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma
Eşler boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşırsa anlaşmalı boşanma yoluna gidilebilir. Uzlaşma yoksa dava çekişmeli olarak yürür.
Çekişmeli boşanma
TMK md.161-166
- Şart
- Kanunda sayılan boşanma sebeplerinden birinin varlığı ileri sürülür ve ispatlanır.
- Belge
- Dava dilekçesi, cevap ve deliller; tanık, yazışma ve belgeler.
- Duruşma
- Ön inceleme, tahkikat ve tanık dinlenmesi gibi birden fazla duruşma yapılır.
- Süre
- Delillerin ve tanıkların durumuna göre değişir.
Anlaşmalı boşanma
TMK md.166/3
- Şart
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı; eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmeli.
- Belge
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu protokolle düzenlenir.
- Duruşma
- Eşler hâkim huzurunda bizzat dinlenir.
- Süre
- Genellikle tek duruşmada sonuçlanır.
Konu başlıkları
Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen boşanma sebeplerinin kısa özeti.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Uygulamada en sık başvurulan sebeptir. Davalının itiraz hakkı, davacının daha ağır kusurlu olması gibi durumlarda ayrıca değerlendirilir.
Dayanak: TMK md.166/1-2
Zina
Eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir. Dava hakkı, öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde zinadan itibaren beş yıl içinde kullanılmalıdır. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
Dayanak: TMK md.161
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
Eşlerden biri diğerinin hayatına kastederse, ona pek kötü veya onur kırıcı davranışta bulunursa diğer eş boşanma davası açabilir. Bu sebepte de altı ay ve beş yıllık hak düşürücü süreler uygulanır.
Dayanak: TMK md.162
Terk
Eşlerden biri ortak konutu haklı bir sebep olmaksızın terk eder ve en az altı ay ayrı kalırsa, ihtar şartlarının yerine getirilmesiyle diğer eş boşanma davası açabilir. İhtar, ayrılığın dördüncü ayı dolmadan istenemez.
Dayanak: TMK md.164
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeple diğer eşten ortak hayatı sürdürmesi beklenemezse boşanma davası açılabilir.
Dayanak: TMK md.163
Fiili ayrılık
Boşanma davası reddedilmiş ve ret kararının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmiş, bu süre içinde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
Dayanak: TMK md.166/4
Dosya nasıl ilerler
Her dosya farklıdır; genel akış şöyledir.
Gerekli belgeler
- Kimlik belgesi ve nüfus kayıt örneği
- Evlilik tarihini gösteren belge
- Tanıkların ad, soyad ve iletişim bilgileri
- Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları (hukuka uygun yolla elde edilmiş olmalı)
- Varsa sağlık raporu, darp raporu veya koruma kararı
- Çocuklar varsa doğum ve okul bilgileri
- Gelir ve gider durumunu gösteren belgeler
- Ziynet eşyası ve mallara ilişkin fotoğraf, fatura ve kayıtlar
Liste genel bilgi içindir; dosyanın türüne göre değişir. Belgelerin hepsi ilk görüşmede hazır olmak zorunda değildir.
Yasal dayanak
- TMK md.161Zina
- TMK md.162Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- TMK md.163Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- TMK md.164Terk
- TMK md.165Akıl hastalığı
- TMK md.166Evlilik birliğinin sarsılması
- TMK md.169Geçici önlemler
- TMK md.174Maddi ve manevi tazminat
- TMK md.175Yoksulluk nafakası
- TMK md.182Çocuğun durumu
TMK, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’dur.
Sık sorulan sorular
Süre; tanık sayısına, delillerin toplanmasına, bilirkişi veya sosyal inceleme raporu ihtiyacına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. İstinaf ve temyiz aşamaları da süreyi etkiler. Kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı için geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası ve çocukla kişisel ilişki bu kapsamda düzenlenebilir (TMK md.169).
Tanık beyanları, yazışmalar, raporlar ve resmi belgeler delil olarak sunulabilir. Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerekir; hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınmaz (HMK md.189).
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş de manevi tazminat talep edebilir (TMK md.174).
Evet. Dava sürerken eşler boşanma ve sonuçları üzerinde anlaşırsa, TMK md.166/3’teki şartlar sağlandığında dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlandırılabilir.
Mal rejiminin tasfiyesi kural olarak ayrı bir davada talep edilir. Ancak boşanma davasının açılmasıyla mal rejimi dava tarihi itibarıyla sona erer; bu nedenle mal varlığına ilişkin bilgilerin dosyanın başında derlenmesi faydalıdır.
İlgili içerikler
Konuyu daha ayrıntılı incelemek isteyenler için.
Diğer çalışma alanlarımız
Büro, bu alanın yanında şu alanlarda da çalışır.
Dosyanızı görüşmek için randevu alın
Hukukçular İş Merkezi, Kat 1, D:104 · Şehitkamil / Gaziantep
Pazartesi – Cuma, 08:00 – 17:00 · Görüşmeler randevu ile
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Ceza Hukuku
İş Hukuku
Gayrimenkul Hukuku
Miras Hukuku
İcra ve İflas Hukuku